Filosofie
Inleiding
Het vak filosofie is een keuzevak in de bovenbouw van het V.W.O., met een totale studielast van 480 uur over drie leerjaren: 3 uur in 4 V.W.O., 3 uur in 5 V.W.O en 2 ½ uur in 6 V.W.O. Het vak is niet alleen nuttig voor de persoonlijke ontwikkeling, maar ook voor vervolgstudies in het H.B.O. en het wetenschappelijk onderwijs. De doelstelling van het vak is niet alleen kennis te maken met de gedachten van een groot aantal filosofen, maar ook de leerling uit te nodigen zelf te filosoferen. Hieronder volgt een kort overzicht van de behandelde thema's.
Vwo
Het vak filosofie wordt alleen gegeven in de 4de, 5de en 6de klas op het vwo.
Methode
Geluk & Wijsheid
Via Delta: Sociale filosofie
Het oog in de storm deel 1 en 2
Examenbundel
Bijzonderheden
Het vak filosofie wordt afgesloten met een centraal schriftelijk eindexamen.
Verschillende vormen van filosofie:
- Filosofische antropologie: hierin staan nog openstaande vragen naar onder andere de menselijke identiteit, de vrije wil en emoties centraal.
- Kennisleer: tijdens dit thema staat de vraag naar een goed fundament voor kennis centraal. Zowel de zintuigen als de ratio kunnen ons immers nogal eens bedriegen. Denk aan de stok die onder water krom lijkt.
- Esthetica: wat is kunst ?, luidt de vraag. Is dit slechts een nabootsing van de werkelijkheid of is expressie ook een vereiste ?
- Ethiek: de vraag naar het goede wordt behandeld aan de hand van een viertal ethische theorieën. Middels dilemma's zal duidelijk worden dat deze theorieën hun verdiensten hebben, maar zeker ook hun nadelen als richtlijnen voor het goede leven.
- Wetenschapsfilosofie: hierin staat de vraag centraal waaraan een goede wetenschap moet voldoen. Zijn hiervoor criteria te bedenken ? Dit is een maatschappelijk zeer relevante vraag als je alleen al aan de geneeskunde denkt. Door een kwakzalver willen we zeker niet worden behandeld.
- Sociale en politieke filosofie: tijdens dit thema staat het vraagstuk naar een rechtvaardige samenleving centraal. Welk type rechtvaardigheid streven we na en welk mensbeeld hanteren we daarbij ? Vrijheid, macht, behoeftes zijn centrale begrippen die goed overdacht moeten worden, alvorens we deze vraag voorzichtig kunnen proberen te beantwoorden.
- Cultuurfilosofie: aandachtspunten hierbij zijn de verhouding tussen natuur en cultuur. Zijn bonobo's ook culturele wezens ?, zoals Frans de Waal stelt. Daarnaast wordt aandacht besteed aan de multiculturele samenleving, waarin het begrip tolerantie nader onderzocht moet worden. Bestaat tolerantie eigenlijk wel ? Het impliceert namelijk: 'datgene goedkeuren, wat je eigenlijk afkeurt'.
Docenten
Dhr. Drs. M. Assies
asi@isw.info
